Erkek pelvis ve pelvik taban kaslarını gösteren illüstrasyon
Üroloji & Pelvik Rehabilitasyon

Erkeklerde Pelvik Taban Rehabilitasyonu ve Cinsel İşlev

Pelvik taban rehabilitasyonu; penis kökündeki ve makat çevresindeki kasları tanımayı, gerektiğinde güçlendirmeyi ya da gevşetmeyi öğreten, biofeedback destekli bir egzersiz programıdır. Erken boşalmada 12 haftalık programı tamamlayan 122 erkeğin %91'i boşalma kontrolü kazandı (Asian J Androl 2018); sertleşme sorunu olan 55 erkeğin %74,5'inde düzelme görüldü (Br J Gen Pract 2004).

3D anatomi
Bulbospongiosus kasıBoşalmada semeni iter, sertliği destekler
Erkek pelvik tabanı, alttan görünüm. Modeli kendiniz döndürün.

Bu yakınmalar tanıdık geliyorsa...

  • Sertleşme olacak gibi oluyor ama sonra sönüyor mu?
  • İlişki sırasında kendinizi salamadığınızı mı hissediyorsunuz?
  • Boşalmayı geciktiremediğinizi mi düşünüyorsunuz?
  • Pelvik bölgede sürekli bir sıkışma hissi mi var?
Kaydırın
%91 Erken boşalmada kontrol kazanımı
(122 hasta, 12 hafta)
%74,5 Sertleşmede düzelme
(55 hasta, randomize çalışma)
%56 3 yıl sonra kontrolünü
koruyanlar
9-20 Çalışmalardaki seans sayısı
(13 çalışma)

Pelvik Taban Nedir, Cinsel İşlevi Nasıl Etkiler?

Pelvik taban, leğen kemiğinin tabanını kapatan kas ve bağ dokusu katmanıdır. Erkekte penis kökündeki bulbospongiöz ve iskiokavernöz kaslar sertliğin korunmasına ve boşalmanın itici evresine katkı verir. Bu kaslar gergin ya da zayıf olduğunda sertleşme, boşalma ve pelvik ağrı yakınmaları ortaya çıkabilir (Sex Med Rev 2016).

Pelvik taban, pelvis tabanını oluşturan ve hammock (hamak) benzeri bir yapı sergileyen kas-fasya kompleksidir. Bu kas grubu; mesane, bağırsak ve cinsel organların desteğini sağlarken, aynı zamanda ereksiyon kalitesi, boşalma kontrolü ve orgazm yoğunluğu üzerinde doğrudan etkiye sahiptir.

Özellikle bulbospongiosus ve ischiocavernosus kasları, penil kan akışının düzenlenmesinde ve ejakülasyon mekanizmasında anahtar rol üstlenir. Bulbospongiosus kası, ereksiyon sırasında kavernöz cisimler içindeki kan basıncını artırarak sertliğin korunmasına yardımcı olur; ejakülasyon sırasında ise ritmik kasılmalarla seminal sıvının atılmasını sağlar.

Ischiocavernosus kası ise penil krusları sıkıştırarak intracavernöz basıncı yükseltir ve böylece tam sertliğe ulaşılmasını destekler. Bu kasların hipertonisitesi (aşırı gerginliği) veya hipotonisitesi (güçsüzlüğü), sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon), erken boşalma (prematür ejakülasyon), geç boşalma (gecikmiş ejakülasyon) ve kronik pelvik ağrı gibi klinik tablolara katkıda bulunabilir.

Pelvik taban sorunu çoğu zaman gözden kaçar. Konuyu inceleyen derleme, pelvik taban ile sertleşme sorunu, boşalma ve orgazm bozuklukları ve kronik pelvik ağrı arasında yakın ilişki olduğunu ve pelvik taban fizyoterapisinin bu hastalarda bütüncül tedavinin parçası olması gerektiğini vurgular (Sex Med Rev 2016).

Temel Bilgiler

  • Pelvik taban 3 katman kastan oluşur ve cinsel fonksiyonların temelini oluşturur
  • Bulbospongiosus kası ereksiyon sertliği ve ejakülasyonda kritik rol üstlenir
  • İschiocavernosus kası intracavernöz basıncı artırarak tam sertliği destekler
  • Kas gerginliği (hipertonus) ve güçsüzlüğü (hipotonus) farklı yakınmalara yol açar
  • Kegel her erkek için uygun değildir; gergin kaslarda önce gevşeme öğretilir
Gergin (hipertonik) pelvik taban

Kaslar gevşeyemiyor

  • Perinede dolgunluk, pelvik ağrı, boşalma sırasında ya da sonrasında ağrı
  • İlişki sırasında sertlik dalgalanması
  • İşeme sonrası tam boşalamama ya da damlama hissi

Tedavi yönü: önce gevşeme, nefes ve manuel terapi; sıkma egzersizleri sonraya bırakılır.

Zayıf (hipotonik) pelvik taban

Kaslar yeterince kasılamıyor

  • Boşalmayı geciktirmede zorluk
  • Sertliği sürdürmede güçlük
  • Prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırma

Tedavi yönü: biofeedback eşliğinde güçlendirme ve kasılma kontrolü eğitimi.

Ayrım muayenede kas tonusu, kasılma gücü ve gevşeme kapasitesi değerlendirilerek yapılır. Yanlış yöne yapılan egzersiz yakınmayı artırabilir (Sex Med Rev 2016).

Pelvik taban kasları 3D modelde nasıl görünür?

Aşağıdaki etkileşimli model erkek pelvik tabanını alttan (perineal) görünümde, katman katman gösterir. Bulbospongiosus ve iskiokavernöz kaslar penis kökünü sarar; eksternal anal sfinkter ve levator ani ise anal bölgenin destek katmanını oluşturur. Modeli döndürebilir, katmanları açıp kapatabilir ve bir kasa dokunarak görevini ve klinik önemini okuyabilirsiniz.

Model şematik bir eğitim çizimidir; oranlar sadeleştirilmiştir. 3D pelvik taban modelini tam ekranda açın.

Pelvik Taban Disfonksiyonu Neden Olur?

Pelvik taban kasları çoğu zaman tek bir nedenle değil, günlük alışkanlıkların birikmesiyle bozulur. Kronik stres ve performans kaygısı, uzun süre oturma, yanlış nefes, kabızlık, ağır kaldırma, perineye bası ve pelvik ameliyatlar muayenede en sık karşılaştığımız etkenlerdir. Aşağıdaki kartlar her birinin kaslar üzerindeki olası etkisini özetler.

Kronik Stres ve Sertleşememe Kaygısı (Performans Anksiyetesi)

Sürekli stres ve cinsel performans kaygısı, pelvik taban kaslarında istemsiz ve sürekli kasılmaya yol açabilir. Bu durum ereksiyon sürdürmeyi ve boşalma kontrolünü olumsuz etkiler.

Uzun Süreli Hareketsiz Oturma

Masa başı çalışma ve sedanter yaşam tarzı, perineal bölgede basınç artışına ve pelvik taban kaslarında kronik gerginliğe neden olabilir.

Yanlış Nefes Paterni

Göğüs üstü sığ solunumu, diyafragma-pelvik taban koordinasyonunu bozar. Bu durum kasların sürekli gergin kalmasına ve cinsel fonksiyon kaybına katkıda bulunur.

Kronik Kabızlık ve Ağır Kaldırma

Kronik ıkınma ve ağır kaldırma sırasında pelvik tabana binen aşırı intra-abdominal basınç, kas fonksiyonunu olumsuz etkiler.

Perineal Travma veya Cerrahi

Bisiklet kullanımına bağlı perineal basınç, pelvik cerrahi veya travma sonrası gelişen skar dokusu, kas fonksiyonunu kalıcı olarak etkileyebilir.

Yoğun Spor ve Yanlış Egzersiz

Ağır squat, deadlift gibi hareketlerde yanlış nefes ve core tekniği, pelvik tabanda kronik gerginlik ve disfonksiyona yol açabilir.

Pelvik Taban Sorunu Hangi Belirtilerle Anlaşılır?

Pelvik taban sorunu tek bir belirtiyle değil, belirti kümesiyle kendini gösterir: perinede dolgunluk, ilişki sırasında sertlik dalgalanması, boşalma kontrolünde zorluk, orgazm kalitesinde azalma ve işeme sonrası damlama en sık yakınmalardır. Tanı öykü, fizik muayene ve pelvik taban kas değerlendirmesiyle konur; gerekirse tetkik eklenir.

Belirtiler

Perineal dolgunluk ve gerginlik hissi

İlişki sırasında sertlik dalgalanması

Boşalma kontrolünde zorluk

Orgazm kalitesinde azalma

Pelvik ağrı ve huzursuzluk

İşeme sonrası tam boşalamama hissi

Ejakülasyon sırasında ağrı

Tanı Süreci

1

Ayrıntılı Anamnez

Cinsel öykü, yakınma süresi, yaşam alışkanlıkları, stres düzeyi ve eşlik eden semptomların kapsamlı değerlendirilmesi.

2

Fizik Muayene

Genel ürolojik muayene, perineal bölge değerlendirmesi ve nörolojik refleks kontrolü.

3

Pelvik Taban Değerlendirmesi

Pelvik taban kas tonusu, kuvveti, koordinasyonu ve gevşeme kapasitesinin özel testlerle ölçülmesi.

4

Gerekli Tetkikler

Hormon profili, vasküler değerlendirme, EMG ve gerektiğinde görüntüleme yöntemleri.

5

Kişiye Özel Tedavi Planı

Tüm bulguların birlikte değerlendirilmesi ve hastaya özel multidisipliner tedavi planının oluşturulması.

Pelvik Taban Rehabilitasyonu Nasıl Uygulanır?

Pelvik taban rehabilitasyonu dört aşamada ilerler: değerlendirme, eğitim, nefes çalışmaları ve kişiye özel egzersiz programı. Biofeedback ekranında kas aktivitesini görerek doğru kası kasmayı ve gevşetmeyi öğrenirsiniz. Program klinik seanslar ve günlük ev egzersizleriyle yürür; teknik için erkekler için Kegel egzersizi yazımıza bakabilirsiniz.

1

Değerlendirme

Semptom analizi, fizik muayene, pelvik taban tonusu ölçümü

2

Eğitim

Anatomi bilgisi, nefes-pelvik taban ilişkisi, beklenti yönetimi

3

Nefes Çalışmaları

Diyafragmatik nefes, pelvik senkronizasyon, gerginlik azaltma

4

Rehabilitasyon

Kişiye özel egzersiz programı, biofeedback, manuel terapi

🔬 Biofeedback

Kas aktivitesini gerçek zamanlı izleyerek hastanın doğru kasları fark etmesi ve kontrol edebilmesi sağlanır. Görsel ve işitsel geri bildirim ile öğrenme süreci hızlanır.

🤲 Manuel Terapi

Fizyoterapist eşliğinde doğrudan kas gevşetme teknikleri uygulanır. Trigger point terapisi, miyofasyal gevşetme ve yumuşak doku mobilizasyonu gibi yöntemler kullanılır.

🏠 Ev Programları

Klinik seansları destekleyen günlük egzersiz rutinleri oluşturulur. Hastanın kendi başına uygulayabileceği nefes, gevşeme ve güçlendirme egzersizleri öğretilir.

Pelvik taban rehabilitasyonunda biofeedback seansı

Pelvik Taban Rehabilitasyonu Ne Kadar Etkili?

Pelvik taban rehabilitasyonunun en güçlü kanıtı erken boşalma ve sertleşme sorunundadır: 12 haftalık programda 122 erkeğin %91'i boşalma kontrolü kazandı, randomize çalışmada 55 erkeğin %74,5'inde sertleşme düzeldi. Kanıt çoğunlukla küçük çalışmalara dayanır; ilaç kullanmayan erkeklerde tek başına egzersizin etkisiz bulunduğu meta-analiz de vardır.

Erken Boşalmada (Prematür Ejakülasyon) Kontrol

%91
122 hasta, 12 hafta (Asian J Androl 2018); ilk çalışmada 40 hastanın %82,5'i (Ther Adv Urol 2014)

Sertleşme İşlevinde Düzelme

%74,5
55 hasta, randomize çalışma: %40 normale döndü, %34,5 düzeldi (Br J Gen Pract 2004)

3 Yıl Sonra Boşalma Kontrolünün Korunması

%56
36 ay izlenen 95 hasta; 24. ayda oran %64 (Asian J Androl 2018)

Kronik Pelvik Ağrıda Belirgin Yanıt

%50
10 seansı tamamlayan 10 hastanın 5'i; 2 hastada orta düzey yanıt (Transl Androl Urol 2017)
Dengeli bakış: 13 çalışmayı ve 912 erkeği kapsayan sistematik derlemede fizyoterapi sertleşme ve boşalma işlevini kontrol gruplarına göre anlamlı iyileştirdi (Int J Sex Health 2023). Buna karşılık ilaç kullanmayan sertleşme sorunu olan erkeklerde yapılan meta-analizde tek başına pelvik taban egzersizi anlamlı düzelme sağlamadı, aerobik egzersiz sağladı (Andrology 2024). Prostat ameliyatı sonrası 12 randomize çalışmanın yalnızca 4'ünde sertleşmede anlamlı fayda bildirildi (World J Urol 2026).

Pelvik Taban Rehabilitasyonunda Sonuçlar Ne Zaman Görülür?

2-4 Hafta

İlk farkındalık ve pelvik taban hissetme yeteneğinde artış

6-8 Hafta

Belirgin iyileşme ve semptom kontrolünde artış

12 Hafta

Çalışmalardaki programların çoğunun tamamlandığı dönem; sonuç değerlendirmesi

6-12 Ay ve sonrası

Ev programıyla kazanımın korunması; erken boşalmada 24. ayda %64, 36. ayda %56 kontrol korundu

Pelvik Taban Rehabilitasyonunun Avantajları ve Sınırlılıkları Nelerdir?

Pelvik taban rehabilitasyonunun avantajı ilaç içermemesi ve öğrenilen becerinin kalıcı olabilmesidir; erken boşalmada 3 yıl sonra hastaların %56'sı kontrolünü koruyordu. Sınırlılığı ise düzenli çalışma gerektirmesi ve damar kaynaklı sertleşme sorununda tek başına yetersiz kalabilmesidir. Karar muayene ve kas değerlendirmesinden sonra verilir.

Avantajlar

  • İlaç içermez; yan etkisi azdır
  • Kişiye özel tedavi planı
  • İlaç tedavisiyle birlikte uygulanabilir
  • Bedensel farkındalık ve kontrol kazandırır
  • Erken boşalmada kazanım 3 yıl sonra hastaların %56'sında sürdü
  • Non-invaziv ve konforlu süreç

Sınırlılıklar

  • Her hastada aynı sonucu vermez
  • Düzenli egzersiz ve motivasyon gerektirir
  • Sonuç haftalar içinde, kademeli olarak gelir
  • Tek başına yeterli olmayabilir; çoğu zaman multidisipliner yaklaşım gerekir
  • Damar kaynaklı sertleşme sorununda tek başına etkisi sınırlıdır
  • Deneyimli fizyoterapist gerektiren özel bir alan

Üroloji, Fizyoterapi ve Cinsel Terapi Neden Birlikte Planlanır?

Erkek cinsel yakınmaları çoğu zaman kas, damar, hormon ve kaygının bir arada olduğu tablolardır. Bu nedenle tedaviyi üç disiplinle birlikte planlıyoruz: üroloji organik nedenleri ve ilaç tedavisini, fizyoterapi kas kontrolünü, cinsel terapi ise kaygı ve ilişki boyutunu ele alır. Amerikan kılavuzu da ortak karar vermeyi önerir (J Urol 2022).

Üroloji, fizyoterapi ve cinsel terapinin birlikte planlandığı bütüncül yaklaşım

Üroloji

Organik nedenleri dışlama, farmakoterapi koordinasyonu, hormonal değerlendirme ve gerektiğinde cerrahi müdahale planlaması. Altta yatan vasküler veya nörolojik patolojilerin tespiti.

Fizyoterapi

Pelvik taban kas eğitimi, biofeedback ile gerçek zamanlı izleme, manuel terapi teknikleri, nefes-pelvik taban koordinasyonu ve kişiye özel ev programları.

Cinsel Terapi

Psikoeğitim, sertleşememe kaygısının (performans anksiyetesi) yönetimi, partner ilişkisi ve iletişim, davranışsal teknikler (duyusal odaklanma, dur-başla) ve bilişsel yeniden yapılandırma. Kaygının pelvik tabana etkisi için sertleşememe kaygısı yazımıza bakabilirsiniz.

Erkeklerde Pelvik Taban Hakkında Sık Sorulan Sorular

Muayenede en sık duyduğum soruları kaynaklarıyla birlikte yanıtladım. Yanıtlar kılavuzlara, randomize çalışmalara ve sistematik derlemelere dayanır; kişisel durumunuz için muayene ve kas değerlendirmesi gerekir. Listede olmayan sorularınızı WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz, yanıtlar gizlilik içinde verilir. Tedaviye başlamadan önce bu soruları birlikte konuşuyoruz.

Hayır. Pelvik taban kasları sertliğin korunmasında, boşalmanın itici evresinde ve idrar kontrolünde görev alır; bu nedenle sorun sertleşme dalgalanması, boşalma kontrolünde zorluk, orgazm değişikliği ve işeme yakınmalarıyla da ortaya çıkabilir. Konuyu inceleyen derleme, pelvik taban ile erkek cinsel işlev bozuklukları arasında yakın ilişki bildirir (Sex Med Rev 2016).
Etkileyebilir. Kaygı arttığında nefes yüzeyselleşir ve karın ile pelvik tabanda istemsiz kasılma gelişebilir; bu gerginliğin sertliği sürdürmeyi zorlaştırdığı düşünülmektedir. Bu ilişki büyük ölçüde klinik gözleme ve derlemelere dayanır (Sex Med Rev 2016). Bu nedenle programa nefes ve gevşeme çalışmaları eklenir; ayrıntı için sertleşememe kaygısı yazımıza bakabilirsiniz.
Her zaman değil. Erken boşalma programlarında kasları tanıma, güçlendirme ve boşalma öncesi sinyali fark etme birlikte öğretilir; programı tamamlayan 122 erkeğin %91'i 12 haftada kontrol kazandı (Asian J Androl 2018). Ancak gergin pelvik tabanda yalnızca sıkma egzersizi yakınmayı artırabilir. Diğer seçenekler için erken boşalma tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Olabilir, ancak kanıt sınırlıdır. Pelvik taban gerginliği, duyu farkındalığındaki değişiklikler, kullanılan ilaçlar (özellikle antidepresanlar) ve ilişkisel etkenler birlikte rol oynayabilir. Amerikan Üroloji Derneği kılavuzu geç boşalmada ayrıntılı tıbbi ve cinsel öykü alınmasını ve ilaçların gözden geçirilmesini önerir (J Urol 2022). Ayrıntı için geç boşalma yazımıza bakabilirsiniz.
Değerlendirme, eğitim, nefes ve gevşeme çalışmaları, kas kontrol eğitimi, biofeedback, manuel terapi ve ev programından oluşan yapılandırılmış bir programdır. 13 çalışmayı ve 912 erkeği kapsayan sistematik derlemede programlar 6-12 hafta ve 9-20 seans sürdü; egzersizler tek başına ya da elektrik uyarımı ve biofeedback ile birlikte uygulandı (Int J Sex Health 2023).
Her zaman değil. Bazı hastalarda tek başına yeterli olabilir, bazılarında ilaçla birlikte kullanılır. İlaç kullanmayan sertleşme sorunu olan erkeklerde yapılan meta-analizde tek başına pelvik taban egzersizi anlamlı düzelme sağlamadı, aerobik egzersiz sağladı (Andrology 2024). Bu nedenle damar kaynaklı sertleşme sorununda ilaç ve yaşam tarzı değişikliği öncelikli kalır.
Yakınmanın süresine, ağrı ve kaygı düzeyine ve egzersiz uyumuna göre değişir. Kliniğimizde genellikle 8-16 seans planlıyoruz; çalışmalarda programlar 6-12 hafta ve 9-20 seans sürdü (Int J Sex Health 2023). Erken boşalma protokolünde haftada üç seansla 12 hafta uygulandı (Asian J Androl 2018). Seanslar ev programıyla desteklenir.
Hayır. Kegel pelvik taban rehabilitasyonunun bir parçasıdır, tamamı değildir. Gergin pelvik tabanda sıkma egzersizleri yakınmayı artırabileceği için önce gevşeme, nefes ve koordinasyon çalışılır (Sex Med Rev 2016); güçsüz kaslarda ise kasılma egzersizleri ön plandadır. Doğru uygulama için erkekler için Kegel egzersizi yazımıza bakabilirsiniz.
Hayır. Performans kaygısı, uzun süre oturma, kronik stres ve yanlış egzersiz alışkanlıkları genç erkeklerde de pelvik tabanla ilişkili yakınmalara yol açabilir; erken boşalma çalışmalarına genç erişkinler de katılmıştır (Asian J Androl 2018). Pelvik ağrısı olan genç erkeklerde tablo kronik prostatitle karışabilir; ayrıntı kronik prostatit sayfamızda.
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı, UZ Clinic Antalya

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir

Üroloji Uzmanı · UZ Clinic, Antalya

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden 2000 yılında mezun oldum, üroloji uzmanlığımı 2005'te yine Ege Üniversitesi'nde tamamladım. 2006'dan bu yana Türk Üroloji Derneği Yeterlilik Board Sertifikası sahibiyim. 2017'de kurduğum UZ Clinic'te sertleşme sorunu, boşalma bozuklukları ve pelvik taban kaynaklı yakınmalarla çalışıyorum. Akademik kimliğim ORCID kaydım üzerinden doğrulanabilir.

Erkek Cinsel Sağlığı Sertleşme Sorunu (ED) Erken Boşalma Peyronie Hastalığı Varikosel & Erkek İnfertilitesi Kadın Cinsel İşlev Bozuklukları HPV / Genital Siğil Tedavisi Şok Dalga Tedavisi (ESWT)
Fener Mahallesi, Bülent Ecevit Bulvarı No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, 07160 Muratpaşa/Antalya
⏰ Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
🌐 Web: www.uzclinic.com

Randevu ve İletişim

İlk görüşmede yakınmalarınızı dinliyor, muayene ve kas değerlendirmesiyle sorunun kas gerginliği mi yoksa güçsüzlüğü mü olduğunu belirliyoruz. Ardından size uygun rehabilitasyon ve gerekirse ilaç planını birlikte yapıyoruz. WhatsApp üzerinden yazabilir ya da arayabilirsiniz.

Adres: Fener Mahallesi, Bülent Ecevit Bulvarı No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, 07160 Muratpaşa/Antalya
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka bir uzmana başvurunuz.

İçerik, T.C. Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi içeriği hazırlayan ve gözden geçiren: Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı. Son gözden geçirme tarihi: 28 Eylül 2026.

Kaynakça

  1. Cohen D, Gonzalez J, Goldstein I. The Role of Pelvic Floor Muscles in Male Sexual Dysfunction and Pelvic Pain. Sex Med Rev. 2016;4(1):53-62.
  2. Dorey G, Speakman M, Feneley R, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825.
  3. Pastore AL, Palleschi G, Fuschi A, et al. Pelvic floor muscle rehabilitation for patients with lifelong premature ejaculation: a novel therapeutic approach. Ther Adv Urol. 2014;6(3):83-88.
  4. Pastore AL, Palleschi G, Fuschi A, et al. Pelvic muscle floor rehabilitation as a therapeutic option in lifelong premature ejaculation: long-term outcomes. Asian J Androl. 2018;20(6):572-575.
  5. Gbiri CAO, Akumabor JC. Effectiveness of Physiotherapy Interventions in the Management of Male Sexual Dysfunction: A Systematic Review. Int J Sex Health. 2023;35(1):52-66.
  6. Masterson TA, Masterson JM, Azzinaro J, et al. Comprehensive pelvic floor physical therapy program for men with idiopathic chronic pelvic pain syndrome: a prospective study. Transl Androl Urol. 2017;6(5):910-915.
  7. Chen Z, Wang J, Jia J, et al. Effect of different physical activities on erectile dysfunction in adult men not receiving phosphodiesterase-5 inhibitors therapy: a systematic review and meta-analysis. Andrology. 2024;12(8):1632-1641.
  8. Akdagcik Z, Aybal HÇ, Karaaslan M, et al. Pelvic floor muscle training for erectile function in men undergoing radical prostatectomy: a systematic review of randomized controlled trials. World J Urol. 2026;44(1).
  9. Shindel AW, Althof SE, Carrier S, et al. Disorders of Ejaculation: An AUA/SMSNA Guideline. J Urol. 2022;207(3):504-512.